Εγκέφαλος: οδηγίες χρήσης

Οι περισσότεροι μάλλον έχουν ξεχάσει το γεγονός ότι όλα εξελίσσονται, ακόμα και ο εγκέφαλος μας. Είναι μια συνεχής διαδικασία, θα έλεγα αναπόφευκτη… Αλλά γιατί προτιμάτε να την σταματάτε? Είναι πιο εύκολο ή βολικό? Γιατί οι περισσότεροι είστε τόσο φυγόπονοι?!

 

Ναι, οκ, καταλαβαίνω… σχηματίσατε τις προσωπικότητές σας, αυτοδημιουργηθήκατε, ή έτσι νομίζετε τέλος πάντων. Γίνατε, αυτό που λέμε, άτομο. Σπάνια όμως κανείς αναρωτιέται τι είναι αυτό που αποτελεί την προσωπικότητά του, τι τον έκανε αυτό που είναι, να σκέφτεται και να πράττει έτσι όπως το κάνει, να αντιδράει με τον τρόπο που αντιδράτε… Λοιπόν, ήσαστε, όλοι ήμαστε, παράγωγο του περιβάλλοντος. Αυτό είναι αδιάψευστο γεγονός. Και εφόσον το δεχτείτε, έρχεται και η δεύτερη φάση της αυτογνωσίας. Δηλαδή, βάσει ποιων κοινωνικών κανόνων, στερεοτύπων και άλλων διαμορφωτικών παραγόντων, σχηματίστηκε αυτή η προσωπικότητά σας, αυτό το «Εγώ»…

Δείτε λίγο την κοινωνία. Ένα μικρό παράδειγμα, ας μιλήσουμε πολιτικά, νομίζω αυτό θα είναι πιο οικείο σε αρκετούς… Αριστεροί, δεξιοί, ακροδεξιοί και άλλες πολιτικές ιδεολογίες. Αυτές προϋπήρχαν πριν από την ημέρα που επιλέξατε να ακολουθήσετε ή να μεταπηδήσετε. Που σημαίνει τι? Αν είναι δύσκολο θα το εξηγήσω πολύ απλά και αν δεν συμφωνείτε δεν με νοιάζει καθόλου, θα το καταλάβετε όταν μάθετε επιτέλους να σκέφτεστε.

Εξήγηση: επιλέξατε κάποια πολιτική ιδεολογία, λόγω της αντίδρασής σας στο κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο διαμορφώθηκε η προσωπικότητά σας. Υπό άλλες συνθήκες δεν θα διαλέγατε την συγκεκριμένη ιδεολογία που έχετε επιλέξει σήμερα ή αν μεγαλώνατε με άλλα πρότυπα θα επιλέγατε την αντίθετη απ’αυτή που ασπάζεστε σήμερα. Γενικά οι παράγοντες που καθορίζουν τις επιλογές σας είναι πάρα πολλοί. Καλά ως εδώ?

Κάθε ιδεολογία είναι προκαθορισμένη να ακολουθεί συγκεκριμένους αυστηρούς κανόνες, αυτούς που την προσδιορίζουν. Και όπως η προσωπικότητα του καθενός έτσι και η ιδεολογία «φοβάται» να χάσει την αυθεντικότητά της. Για να υφίσταται μια ιδεολογία, πρέπει να αντιτίθεται σε μια άλλη. Η κάθε ιδεολογία, όπως και η προσωπικότητα του καθενός, είναι παράγωγο του περιβάλλοντος. Το πρόβλημα της εκάστοτε ιδεολογίας είναι ότι σχηματίστηκε την δεδομένη χρονική στιγμή, υπό κάποιες κοινωνικές συνθήκες – οι οποίες είναι άμεσα συνδεδεμένες με την τεχνολογική πρόοδο (και όλοι ξέρουμε το πόσο γρήγορα η τεχνολογία αλλάζει το κοινωνικό περιβάλλον, όσο και να αντιστέκεται αυτό λόγω του συστήματος που επικρατεί σ'αυτό) και εξυπηρέτησε κάποιο συγκεκριμένο σκοπό για την βελτίωση του κοινωνικού περιβάλλοντος εκείνης της εποχής, συγκέντρωσε υποστηρικτές και έθεσε κανόνες σύμφωνα με τους οποίους μπορεί να επιτευχθεί ο σκοπός. Σωστά?

Οι υποστηρικτές της ιδεολογίας, διαμορφώνουν τις αντιλήψεις, πεποιθήσεις και συνεπώς τις προσωπικότητές τους σύμφωνα με την ιδεολογία που ακολουθούν. Ο ανταγωνισμός μεταξύ ομάδων άλλων ιδεολογιών τους ισχυροποιεί τον αυτοπροσδιορισμό τους. Και… πλέον έχουμε ισχυρές ΔΥΟ οντότητες: ιδεολογία και το σύνολο των προσωπικοτήτων των υποστηρικτών της. Αυτός είναι ένας πολύ δυνατός «οργανισμός». Και όπως κάθε οργανισμός είναι επιρρεπής στα εξωτερικά ερεθίσματα, δηλαδή στην αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων οργανισμών. Για να μην προσβληθεί και χάσει την ολιστικότητά του είναι αναγκασμένος να «πολεμάει» τους «εχθρούς» του. Με άλλα λόγια, κλείνει την πρόσβαση στην εισροή πληροφορίας που θα τον μεταλλάξει. Γι'αυτό και σπάνια παρατηρούμε την εξέλιξη ή πρόσμιξη ιδεολογιών και ακόμα πιο σπάνια την "κατάργηση" ή "θάνατο" τους.

Και τι είναι η πληροφορία? Πληροφορία είναι γνώση. Όσο περισσότερη την δέχεσαι και την επεξεργάζεσαι, αφομοιώνοντάς την, τόσο πιο καλύτερα εξελίσσεσαι.

Ας αφήσουμε την πολιτική και τις ιδεολογίες και πάμε σε ένα άλλο παράδειγμα που δεν θα το αναλύσουμε τόσο πολύ. Θρησκεία: αν και αυτό είναι πολιτική. Ο τρόπος ζωής που ορίζεται από την θρησκεία, έφερε πολλούς κανόνες και δημιούργησε αρκετά κοινωνικά στερεότυπα, σύμφωνα με τα οποία σχηματίζουμε τις προσωπικότητές μας. Και πάλι εδώ υφίσταται ο ίδιος παράγοντας επιβίωσης, όπως και στην περίπτωση των ιδεολογιών. Και πάλι αυτά τα μορφώματα (διαφόρων θρησκειών) καθίστανται ανθεκτικά στον χρόνο και την εισροή νέων πληροφοριών γνώσης, μόνο και μόνο για να μην εξαφανιστούν…και αυτό οφείλεται στους φορείς που τις πλαισιώνουν, δηλαδή στους ανθρώπους.

Συμπέρασμα είναι απλό, αν το δεις σωστά. Ο άνθρωπος τείνει να αποκλείει την πληροφορία που θα τον αναγκάσει να αναθεωρήσει τις απόψεις, τις πεποιθήσεις, τα πιστεύω του, όλα αυτά που αποτελούν το «Εγώ» του. Φανταστείτε τον εαυτό σας, όταν ξυπνάτε απότομα από ένα τέλειο όνειρο στην πραγματικότητά σας. Η στιγμή που συνειδητοποιείς ότι έβλεπες όνειρο και εκεί ήταν όλα τέλεια, είναι αρκετά ψυχοφθόρα. Μόνο που σ’ αυτή τη περίπτωση δεν είναι όνειρο…

Αυτό όμως δεν συμβαίνει με άτομα που βρίσκονται σε συνεχή διαδικασία εξέλιξης, μάθησης και αμφισβήτησης. Φανταστείτε τώρα ένα παιδί που μαθαίνει κάτι καινούργιο. Πόση περιέργεια διακρίνεται στα μάτια του και πόση ενέργεια και χαρά του δίνει το "παιχνίδι" να ανακαλύψει κάτι καινούργιο. Αυτό το συναίσθημα μάλλον το ξεχάσανε αρκετοί.

Το ερώτημα «Γιατί να συμβαίνει αυτό?» ας κάνει ο καθένας μόνος του στον εαυτό του. Η στασιμότητα μιας κατάστασης δεν προσφέρει κάτι νέο, δεν σε εξελίσσει. Ο εγκέφαλος ατροφεί, όταν σταματάει να δουλεύει ή να το χρησιμοποιούμε. Ο εγκέφαλος δουλεύει μόνο όταν επεξεργάζεται και αφομοιώνει τις πληροφορίες, μαθαίνει κάτι νέο. Και ο μόνος τρόπος να μάθεις κάτι, είναι να αμφισβητήσεις τις μέχρι σήμερα γνώσεις σου. Οι κοινωνικοί κανόνες, στερεότυπα, πεποιθήσεις, σου προκαθορίζουν τον τρόπο σκέψης και σε εμποδίζουν στο να επιτύχεις την προσωπική σου εξέλιξη, σε παγιώνουν σε ένα καλούπι για να μοιάζεις με τους υπόλοιπους. Και νομίζω όλοι βλέπουμε την άβουλη, συμβιβασμένη μάζα ανθρώπων που δεν προχωράει πουθενά.

Ο μόνος τρόπος να αλλάξει κάτι, είναι να αλλάζεις εσύ συνεχώς και αντί η οπισθοδρομική κοινωνία να αλλάζει εσένα, να την αλλάζεις εσύ.

Last modified on Wednesday, 28 May 2014 13:07
Rate this item
(4 votes)


Add comment


Security code
Refresh

My World

Follow....

FacebookTwitterYoutubeGoogleVimeo